
توهنرمندای غیر سنتی خون ما فرامرز اصلانی ، از معدود خواننده هاییه که شعر فارسی رو خوب می شناسه و ابیات رو به درستی تلفظ می کنه.البته این به این معنی نیس که شعر ضعیف نخونده و اجرا نکرده. اتفاقا خونده و متاسفانه یکی دوتا از این شعرهای ضعیف ، تو قویترین ! آثارش و به اصطلاح تو شاهکاراش! خونده شدن و من قبلا درموردشون ، مطلب نوشتم.اما منظور من اینه که «فرامرز» ، حتی این شعرهای ضعیف رو- که شاید سروده ی خودش باشن - هم خیلی خوب می خونه و به فضاهای شعری و لحن بیان جملات کاملا اشراف داره.
یکی از آثار موسیقیایی فاخر این هنرمند برجسته ، «آهوی وحشی» یه که روی شعری از «حافظ» ساخته شده و«فرامرز» ، مثل همیشه شعرو هنرمندانه و با تسلط کامل اجرا کرده.این آهنگ با سبک خاصی اجرا شده.سبکی که من ، اسم هنریشو نمی دونم ولی مشابه شو می شه تو آهنگ «جیحون» از «شهرام ناظری» دید. این نوع خوندن رو نه می شه ترانه به حساب آورد و نه تصنیف ونه سرود.و شاید بشه نوعی آواز خونی به حساب آورد. تو این شیوه ی خوندن ، موسیقی در حال جریانه و با حالت ریتم داری نواخته می شه و خواننده هم درست روی این موسیقی ، شعرو با حالت آوازی و نه با حالت ریتمیک می خونه.
«آهوی وحشی» از آهنگ های آلبوم « به یاد حافظ» ه که همه شون روی شعرهای «حافظ » ساخته شدن.این آهنگ ، از جاودانه های «فرامرزاصلانی» و موسیقی ایرانه و در حال حاضر، تنها اثر با کلام این هنرمنده که از رادیو! پخش می شه. شنیدنشو به همه توصیه می کنم.
الا ای آهوی وحشی کجایی مرا با توست چندین آشنایی
دو تنها و دو سرگردان ، دو بی کس دد ودامت کمین از پیش و ازپس
بیا تا حال یکدیگر بدانیم مراد هم بجوییم ار توانیم
که می بینم که این دشت مشوش چراگاهی ندارد خرم وخوش
که خواهد شد بگویید ای رفیقان رفیق بی کسان ، یار غریبان
مگر خضر مبارک پی در آید زیمن همتش کاری گشاید
چو آن سرو روان شد کاروانی ز شاخ سرو می کن سایه بانی
لب سرچشمه ای و طرف جویی نم اشکی و با خود گفتگویی
به یاد رفتگان و دوستداران موافق گرد با ابر بهاران
چو نالان آیدت آب روان پیش مدد بخشش ز آب دیده ی خویش
نکرد آن همدم دیرین مدارا مسلمانان ، مسلمانان خدارا
مگر خضر مبارک پی تواند که این تنها به آن تنها رساند
دانلود کنید آهوی وحشی رو با صدای فرامرز اصلانی
چهار سال قبل ازتولید اولین آلبوم پاپ بعد از انقلاب ، توایام نوروز برنامه ای از تلویزیون پخش می شد به اسم «نوروز72» که کار اجرای این برنامه رو «حسین پاکدل» ، مجری قدیمی شبکه ی یک سیما به عهده داشت.این برنامه ی جذاب و دیدنی ، که به زودی مخاطبان زیادی رو به سمت خودش جلب کرد از چند نظر حائز اهمیت بود: اول اینکه،اولین برنامه ی تلویزیونی بعد از انقلاب بود که هرشب و با سبکی خاص و تو ایام نوروزپخش می شد.دوم اینکه،این برنامه اولین تجربه ی «طنز نوین»!بودبعد از انقلاب وچهره ی مطرح «طنز تلویزیونی» امروز،«مهران مدیری»، برای اولین بار، تو این برنامه به ایفای نقش پرداخت.سوم اینکه:برای اولین بار و تو این برنامه موسیقی ها و سرود هایی نسبتا متفاوت از چیزهایی که اون زمون مرسوم بود از صدا سیما پخش شد.
یادم می آد وقتی برای اولین بار ، سرود «گل می روید» رو با صدای «عباس بهادری» از این برنامه شنیدم چقدر ذوق زده شدم و چقدر ذوق زده شدیم!«عباس بهادری» خواننده ی مطرح و صاحب سبکی نبود و از طریق « گروه کر ارتش»! به صدا و سیما راه پیدا کرده بود.اما همین سرودهای معمولی و همین خواننده ی معمولی هم تو اون دوره ی قحط الرجال! غنیمتی بود.گواه این حرفم اینکه،آلبوم «رقص گلها» ی این خواننده که حاوی سرودهایی معمولی بود و فضاهای موسیقیایی ش شبیه سرودهای کودکانه! بود تو مدت نسبتا کوتاهی به فروش میلیونی ! دست پیدا کرد.آهنگ سرودهای «بهادری» وخود برنامه ی «نوروز 72» با دستگاههای الکترونیکی - و نه با سازهای زنده - اجرا شده بودن و کار آهنگسازیشونو «فرید شب خیز» انجام داده بود.
«بهادری»، بعد از اون برنامه ، چهار پنج سالی رو کورس بود و سرودهاشم مرتب از صدا و سیما پخش می شد.تا اینکه تو سال 1376 ، دولت «خاتمی» روی کار اومد و یواش یواش موسقی پاپ مرده مون ، دوباره جون گرفت.این رویداد، باعث شد تا «بهادری» و «بهادری» ها به کلی فراموش و از دور خارج شن.
من به شخصه تو اون سالها هم مثل امروز، موسیقی کشورمونو پی گیری می کردم و معتقدم آثار تولید شده تو اون سالها ارزش هنری بسیار کمی داشتن. با این وجود فکر می کنم تو اون دوره هم آثار ارزشمندی - هرچند انگشت شمار- به وجود اومدن. نمونه ش ،تعدادی از سرودهای « حسن همایون فال» که قبلا معرفی شون کردم.«مهدی سپهر» ، «بیژن خاوری» ، «حمیدغلامعلی» و«مهردادکاظمی» هم آثار قابل تو جهی تولید کردن که ایشالله تو پست های آینده در موردشون می نویسم.همین«بهادری» معمولی ! هم انصافا چن تا کار با ارزش تولید کرد که من به تدریج معرفی شون می کنم.علی الحساب،می خوام در مورد سرود « هم پای سفر» این خواننده که روی شعری از « محمد کاظم کاظمی»، شاعر مهاجر افغانی ، ساخته شده بنویسم:این سرود،آهنگ حماسی و نسبتا خوبی داره و انصافا خوب هم اجرا شده و به اعتقاد من ، بخش اعظم زیبایی این سرود، مدیون شعر زیبای« محمد کاظم کاظمی» یه. البته « بهادری» یه جا به سهو یا به عمد، کلمه ی «میخ» رو«تیغ» می خونه که با توجه به قافیه بودن این کلمه و با توجه به مصراع قبلی غلطه.این روهم اضافه کنم که «محمد کاظم کاظمی» - که شاید بیشتر ازهر شاعری از«بیدل دهلوی» تاثیر گرفته باشه - تو این شعر، چن مصراع از اشعار «اقبال لاهوری» رو تضمین کرده. از جمله این مصراع رو:«کوه آتش به جگر دارد اگر خاموش است».یه نکته دیگه و اون اینکه: درمورد عبارت «یک چشمه بخوابیم» خیلی فکر کردم و فکر می کنم «کاظمی» ، این عبارت رو به این معنی به کار برده:« با یه چشم بخوابیم و چشم دیگه مون بیدار باشه و مراقب اوضاع» که در این صورت ترکیب«یک چشمه» ایراد ساختاری داره واستفاده از اون تو شعر«کاظمی» که زبانش رسمی ونوشتاریه - اونم با این لحن حماسی - درست نیس.
متن شعر این سرود رو واسه تون می نویسم و خود سرود روهم تو آخر پست واسه دانلود می ذارم. فکر می کنم شنیدنش ، بعد از این همه سال ، لااقل خاطره انگیز باشه.
گرچه مرحب سپر انداخته ، خیبر باقی است بت مگویید شکستیم که بتگر باقی است
ره دراز است سبکتر بشتابیم ای دوست خصم بیدار است یک چشمه بخوابیم ای دوست
وای اگر قصه ی ما عبرت تاریخ شود خیمه ی قافله را دشنه ی ما میخ شود
لاله ی این چمن آلوده ی رنگ است هنوز سپر از دست میانداز که جنگ است هنوز
می رویم امروز با صاعقه هم پای سفر گرد بادیم و زسر تا به قدم پای سفر
دانلود کنید هم پای سفر رو با صدای عباس بهادری

بدون شک زنده یاد «احمد شاملو» از جاودانه های ادبیات فارسی یه و بدون اغراق ، هم ردیف چن شاعر برجسته و انگشت شمار زبان فارسی از دیروز تا به امروز.البته من به شخصه انتقادهایی به بعضی از آثار و اندیشه ها و سلوک اجتماعی «شاملو» از جمله بی حرمتی!هاش نسبت به «موسقی سنتی» مون دارم. با این وجود بد ندیدم که تو این پست ، نیم نگاهی به ترانه های ساخته شده بر اساس اشعار این شاعر بزرگ بندازم:
از جمله هنرمندانی که بیشترین اقبالو نسبت به شعر های «شاملو» نشون دادن می شه «داریوش اقبالی» رو اسم برد که در مجموع ، پنج تا از ترانه هاش از روی شعر های «شاملو» ساخته شده؛ «پریا» ، «در این بن بست» ،« بهار خاموش» ،«گذری بر شبانه» و «کوچه به کوچه».که به اعتقاد من زیباترینشون ، ترانه ی « در این بن بست»ه.بعد از «داریوش»، می تونیم «فرهاد مهراد»رو اسم ببریم با دو ترانه؛«یه شب مهتاب» و«کوچه به کوچه» و به اعتقاد من هردو زیبا.«ابی» ُ«حبیب»،«خشایار اعتمادی» «علیرضاعصار» و « محسن نامجو» هم به ترتیب تو ترانه های«پریا» ،«من و تو و درخت و بارون» «چشمه ی خورشید» و «بیابان را سراسر مه گرفته...» از اشعار «شاملو » استفاده کردن. با این حساب ، دو تا از شعر های « شاملو» توسط بیش از یک هنرمند اجرا شدن؛«پریا»که هم توسط «ابی» هم توسط «حبیب» وهم توسط «داریوش» اجراشده و«کوچه به کوچه» توسط «فرهاد مهراد» و مجددا توسط «داریوش».
نکته ی جالب در مورد شعرهای ترانه شده ی «شاملو» اینه که هیچ کدوم! ازاین ترانه ها ذاتا ترانه نیستن و جالب تر اینکه شعر «در این بن بست» یه شعر «سپید»! و اساسا بی وزنه.
نکته ی دیگه اینکه، ترانه ی «من و تو و درخت وبارون» با صدای «خشایار اعتمادی» وآهنگسازی «شادمهر عقیلی» اولین! شعر «شاملو» بود که افتخار اینو پیدا کرد که بعد از انقلاب، از صدا وسیما پخش شه. صدا وسیمایی که حدود بیست سال، حتی از بردن اسم!«شاملو» ابا داشت.
نکته ی آخر اینکه:زنده یاد«فرهاد مهراد» هم بعد از مرگش!این افتخارو پیدا کرد که بالاخره رکورد ترانه های پخش شده ش از صدا وسیما رو بشکنه و اونا رو به بیش از یه! ترانه بر سونه و جالب اینکه، ترانه ی «یه شب مهتاب» ش به صورت کلیپ در بیاد _اونم چه کلیپی!_ و بدین وسیله ! تو همایش «چهره های ماندگار» ازش تقدیر!بشه.

بیابان را سراسر مه گرفته - با صدای محسن نامجو
پریا - با صدای حبیب
چشمه ی خورشید - با صدای علیرضا عصار
در این بن بست - با صدای داریوش
کوچه به کوچه - با صدای فرهاد مهراد
من و تو و درخت و بارون - با صدای خشایار اعتمادی
یه شب مهتاب - با صدای فرهاد مهراد

نمی خواستم مث اشکاش یه روزازچشاش بیفتم
ندونستم زیر پاهاش سنگی بی قیمت ومفتم
آرزوم بود با وجودم مث روحم آشنا شه
واسه فریاد غرورم بال پرواز صدا شه
چی شده اون همه احساس
اینو هرگز نمی دونم
دیگه بسمه شکستن
نمی خوام عاشق بمونم
گم شدم تو شب چشماش بلکه عاشقم بدونه
واسه سر سپردگی هاش دیگه لایقم بدونه
اما امروز یه غریبه س که فقط به من می خنده
دلو دیوونه می دونه در رو دیوونه می بنده
اینو هرگز نمی دونم
دیگه بسمه شکستن
نمی خوام عاشق بمونم
تو پست قبلی درمورد ترانه های فراموش شده اما نشده!نوشتم؛ترانه ی« چی شده» رو هم می شه از این قبیل ترانه ها به حساب آورد.البته این ترانه ، به قوت ترانه ی پست قبلی نیس و حتی شعر ضعیفی هم داره ولی اون قدری زیبایی و طراوت داره که بشه به آرشیو شخصی اضافه ش کرد.
شعر ترانه رو نمی دونم از کیه اما اسم آلبومی که این ترانه توشه ،هم اسم همین ترانه س. یعنی آلبوم «چی شده». اسم خواننده شم «بابک جهانبخش» ه. البته این خواننده به جز این آلبوم ، یه آلبوم دیگه هم داره ولی جز این ترانه ، هیچ کدوم از ترانه های این دو آلبوم ، چنگی به دل نمی زنن.
دانلود کنید چی شده رو با صدای بابک جهانبخش
سوخته جان وتنم داغ تو در خرمنم آتشی افروخته
بی تو دل افسرده من خون جگر خورده من لب ز سخن بسته من
از همه دل کنده ام گریه ی در خنده ام دربدری خسته من
هر لحظه داغی دیده ایم در نای نی نالیده ایم
داغ اگه بود ما لاله ایم نی اگه بود ما ناله ایم
گوید لب خاموش من بار غمت بر دوش من
یا رب چرا وا مانده ام خون شد دل پر جوش من
من بی تو در خروشم
با اشک وخون به جوشم
پر می کنم ازخون دل جام غم و
با یاد تو
می نوشم
تو چشمه ی زلالی
من بغض این کویرم
به سوی من اگه زلال جوی تو
جاری نشه
می میرم
از زمون شروع ترانه سرایی و ترانه سازی تا به امروز ترانه های زیادی به وجود اومدن اما از بین این همه ترانه ی ساخته وپرداخته ، فقط تعداد کمی به گنجینه ی موسیقی ایران راه پیدا کردن و بقیه به تدریج تو غبار فراموشی پنهون شدن.البته اگه کمی حوصله به خرج بدیم تو همین ترانه های فراموش شده هم می تونیم ترانه هایی فراموش نشده ! پیدا کنیم. منظورم از فراموش شده اما نشده! اینه که شاید زمونه، تو گلچین ترانه ها یه کمی سخت گیری ! کرده و تعدادی از اونا رو از قلم انداخته.
ترانه ی «لب خاموش» با صدای «محمد علیزاده» هم شاید از این دسته ترانه ها باشه؛ این ترانه ، گاه گداری از صدا و سیما پخش می شه . اما شاید هنوز به جایگاه شایسته ی خودش دست پیدا نکرده باشه.البته شعر ترانه از نظر ساختاری و حتی مفهومی کمی مشکل داره – حتی اگه شاعرش«مشفق کاشانی»! باشه- ولی وقتی نیم نگاهی به آثار موسیقیایی جدیدمون میندازم اون وق به این نتیجه می رسم که ترانه هایی از این دست رو باید نوعی نعمت ! دونست.
درمورد خواننده ی ترانه ، اطلاعات زیادی ندارم.اما اسم آلبومی که این ترانه توشه «هم خونه » س. بقیه ی ترانه های آلبومو هم گوش کردم؛می شه گفت که آلبوم قابل تحملیه!فکر می کنم ارزش نگهداشتن تو آرشیو شخصی! رو داشته باشه.
دانلود کنید لب خاموش رو با صدای محمد علیزاده
دراینکه سایت ها ووبلاگ های غیر اخلاقی و گمراه کننده می بایس فیلتر شن هیچ شکی نیس واین کار ، حتی تو بعضی از کشورهای غربی که آشکارا بی بند وباری رو ترویج می کنن هم انجام می شه.این رو هم می بایس قبول کرد که هر حکومتی ناچاره که به خاطر مصالح کشور تحت سیطره ش ، دست به خط کشی ورسم مرزهای فکری و عقیدتی بزنه. اما درکنار موارد ذکر شده باید این رو هم در نظر داشت که هر انسانی مختاره که صاحب عقیده و تفکر باشه و عقایدشو به شرطی که آزادی و امنیت دیگران و صد البته کشورمتبوعشو به مخاطره نندازه بیان کنه.
متاسفانه ، مدتهای مدیدی یه که سایت رسمی تعدادی از هنرمندان برجسته ی موسیقی کشورمون به دلایل نا معلوم فیلتر شده.هنرمندانی که چه پیش از انقلاب و چه پس از انقلاب ، متعهد ترین و سالم ترین آثار موسیقیایی رو عرضه کردن.ازجمله:«فرامرز اصلانی» و زنده یاد «فریدون فرخزاد» . و همون طور که اطلاع دارید سایت رسمی شادروان «بابک بیات»! و «علیرضاعصار»! هم ازمدت ها قبل تا چن روز پیش فیلتر شده بود.
بنده به شخصه ، منتقد بعضی از افکار ، عقاید و حتی آثارهنری افراد نام برده ام اما هیچ وقت منکر هنرشان نبوده ونیستم .به قول بیهقی، بزرگمرد ادب فارسی :«فضل جای دیگر نشیند».از مسئولان،هم تقاضا می کنم که کمی منصفانه و حقوق بشرانه! به قضیه نگاه کنن (لااقل علت فیلتر شدن سایت ها رو بگن!!!) و به افراد صاحب ذوق و مستعد مجال بدن تا هنرشونو عرضه کنن.
ای کاش کسی (منظور خودمم!) پیدا می شد و خطاب به مسئولان ، فریاد می زد:
آقایون مسئول! امروز، فرصت عرضه کردنه و فردا روز تصفیه حساب.اهالی هنر اگه غل وغشی داشته باشن مطمئن باشید که به تدریج توصفحات تاریخ گم می شن و جز هنرشون چیزی به جا نمی مونه.
آقایون مسئول!ما که دین نداریم! شما که دارید لا اقل از همون «مولایی که ویلا نداشت»۱ حرف شنوی داشته باشین:
«...از او پرسیدند بهترین شاعران کیست ؟فرمود:شاعران در میدانی نتاخته اند که آن را نهایتی بود و خط پایانش شناخته شود و اگر در این باره داوری کردن باید، پادشاه گمراه ۲ رااین لقب شاید.»۳
این روایت ، نشون می ده که حضرت علی (ع) ، ملاک انتخاب شاعر برتر رو علم یا هنراو می دونسته نه درجه ی ایمانش!ولی افسوس و صد افسوس که همیشه وهمه جا بوده وهستن افرادی که تبصره سازی کنن و از قانون ، سواری بگیرن. به قول«سید ابراهیم نبوی»:«قانون یک جور نوشته می شود، صد جور خوانده می شود و هزار جور فهمیده می شود». تقریبا یه چیزی تو این مایه ها :
پی نوشت ها:
1- اشاره به شعری از «علیرضا قزوه»
2- منظور«امروء القیس»،شاعرجاهلی یه
3- نهج البلاغه ، ترجمه ی«سید جعفر شهیدی» ، جملات قصار، شماره ی 455
درمورد«مسعودخادم» ، قبلا هم یه پست نوشته بودم.«خادم»، به نظر من خواننده مستعدی یه اما اون طور که باید و شاید از این استعداد و صدای خوب استفاده نکرده. گواه حرفم ،آلبوم های این خواننده س که به زحمت می شه به تعداد انگشتای یه دست! از توشون ترانه ی خوب و پرمحتوی بیرون کشید.«خادم» ، به اعتقاد من ، سه ضعف عمده داره؛ یکی اینکه،معمولا شعرهای ضعیفی رو واسه ترانه هاش انتخاب می کنه. دوم اینکه، بیشتراز اونکه مبدع باشه، مقلده و هنوز که هنوزه سبک خوندنش وابستگی شدیدی به سبک یکی دوتا از خواننده های مشهور داره. وسوم اینکه ، ترانه هاش - مخصوصا آلبوم های جدیدترش- داره یواش یواش به سمت ابتذال پیش می ره.اما این موارد، باعث نمی شه که ما آثار قابل تامل و نسبتا خوبشو معرفی نکنیم:
ای خوب سفر کرده می آیی و می پیچد
در خانه ی خاموشم آهنگ صدای تو
در فصل شکفتن ها می آیی و می ماند
در ذهن اقاقی ها آیین وفای تو
من شعر نگاهت را درآینه ام خواندم
با آینه مهمانم تا فصل عبور تو
با شبنم ومیخک ها من راز تو را گفتم
در شور غزلهایم پیداست حضور تو
تو شعر بهارانی تو خنده ی بارانی
من همسفر ابرم برکوی تو می بارم
دستان نجیبت را بسپار به دستانم
بی مهرم اگر جان را در راه تو نسپارم

این همه اون دستاتو بالا و پایین نکن
لب بچه ماهی رو با قلاب خونین نکن
ماهیگیر، ماهیگیر
اشک این بچه ماهی توی آبا ناپیداس
فریاد اون توی آب یه فریاد بی صداس
بذار تا بچه گی رو بذاره اون پشت سر
بتونه عاشق بشه وقتی می شه بزرگتر
ماهیگیر، ماهیگیر
ببین بازی کردنش پر از شوق موندنه
زندگی رو خواستن و مرگو از خود روندنه
خونه ی اون رودخونه س دریا براش یه رویاس
بزرگترین آرزوش رسیدن به دریاس
تابیدن آفتابو رو پولکاش دوس داره
دنیا براش قشنگه وقتی بارون می باره
ماهیگیر، ماهیگیر
ترانه های آلبوم « ماهیگیر» ، ترانه های زیبایی هستن و من قبلا در مورد ترانه ی «زمزمه» از همین آلبوم هم یه پست گذاشته بودم.اما ترانه ی«ماهیگیر» ، با حس قشنگی که داره و باآهنگ زیباش می شه گفت از بقیه ی ترانه های این آلبوم یه سر و گردن بالاتره.و بدون شک از موندگارهای ترانه ی ایرانه.شاعر و آهنگساز« ماهیگیر» ، «جهانبخش پازوکی»یه و کار تنظیمشم«ناصرچشم آذر» انجام داده.درمود این ترانه حرف دیگه ای ندارم. جز اینکه بگم:
دانلود کنید ماهیگیر رو با صدای زنده یاد مازیار